روان شناسی کودک و هویت فرهنگی، دو مؤلفه مهم در طراحی لباس مدارس است
به گزارش دست و هنر، یک طراح و تولیدکننده پوشاک مدارس اظهار داشت: قرار نیست برای جذاب تر شدن لباس مدرسه، هویت ایرانی را کنار بگذاریم. میتوان از عناصر فرهنگی، معماری، هنر و پوشش ایرانی، به روشی امروزی الهام گرفت.
اکرم عیوض خانی، طراح و تولیدکننده پوشاک مدارس «رایکا»، ضمن اشاره به این که تحول جدی در طراحی لباس مدارس طی سالهای قبل اتفاق نیافتاده در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار داشت: این مسئله را نمی توان فقط به ضعف طراحان یا محدودیت های آموزش و پرورش نسبت داد. مسئله اصلی، نبود یک زنجیره حرفه ای و منسجم در طراحی، سیاست گذاری، انتخاب، تولید و ارزیابی لباس فرم مدارس است. لباس مدرسه یک پوشش معمولی نیست که فقط بر مبنای سلیقه یک مدیر یا تولیدکننده انتخاب شود؛ یک محصول تخصصی است که باید همزمان به روان شناسی کودک، هویت فرهنگی، زیبایی شناسی، اقتصاد خانواده، ارگونومی بدن و حتی اقلیم توجه کند.
عیوض خانی اضافه کرد: از جانب دیگر، وقتی پروسه انتخاب لباس بر اساس قیمت، سرعت تولید و تامین آسان شکل می گیرد، طبیعی است که طراحی به حاشیه برود. البته طراح و تولیدکننده هم مسئولیت دارند. اگر ما صنعتگران و طراحان فقط منتظر تغییر قوانین باشیم، اتفاقی نمی افتد. به اعتقاد من، تحول واقعی زمانی اتفاق می افتد که سیاست گذار، مدرسه، طراح، تولیدکننده، والد و خود دانش آموز در یک پروسه مشترک قرار بگیرند.
این تولیدکننده پوشاک مدارس، به سبب استفاده برخی تولیدکنندگان و طراحان از الگوهای ساده و پارچه های بی کیفیت پرداخت و بیان کرد: این مسئله چند علت دارد، اما یکی از مهم ترین آنها اقتصاد حاکم بر لباس فرم مدارس است. وقتی نخستین و مهم ترین معیار انتخاب، پایین آوردن قیمت تمام شده باشد، تولیدکننده تحت فشار قرار می گیرد که ارزان ترین پارچه، ساده ترین الگو و کم هزینه ترین پروسه تولید را انتخاب نماید. از جانب دیگر، تولید مدل جدید ریسک دارد؛ طراحی جدید نیازمند پژوهش، نمونه سازی، اصلاح الگو، انتخاب پارچه و کنترل کیفیت است.
او، افزود: اما یک مدل تکراری، کم ریسک تر و سریع تر تولید می شود. ازاین رو اگر بخواهیم تولیدکننده را فقط به سبب استفاده از متریال ارزان یا طراحی تکراری سرزنش نماییم، بخشی از واقعیت را نادیده گرفتیم. وقتی بازار برای کیفیت و طراحی ارزش اقتصادی قائل نباشد، کیفیت، قربانی قیمت می شود. راهکار اینست که معیار انتخاب لباس فرم از ارزان ترین محصول به بهترین ارزش در مقابل هزینه تغییر کند؛ یعنی دوام، راحتی، کیفیت پارچه، طراحی و عمر مفید لباس هم در ارزیابی دیده شود.
عیوض خانی، با تکیه بر ضرورت شناخت نظر دانش آموزان در طراحی و دوخت لباس مدارس بیان کرد: دانش آموز مصرف کننده اصلی این محصول است و منطقی نیست محصولی که مقرر است روزانه چندین ساعت و برای چند سال استفاده شود، بدون شناخت نظر او طراحی شود. اما مشارکت کودک باید علمی و متناسب با سن باشد. مشارکت دادن دانش آموز به مدلول واگذار کردن طراحی به کودک نیست؛ به مدلول شنیدن صدای مصرف کننده است.
این تولیدکننده پوشاک مدارس، روان شناسی کودک، هویت فرهنگی، زیبایی شناسی و ارگونومی را از مهم ترین مؤلفه های طراحی لباس فرم استاندارد دانست و عنوان کرد: به عقیده من لباس فرم استاندارد باید حداقل در چهار لایه طراحی شود: نخست، روان شناسی کودک است. کودک نباید احساس کند لباس مدرسه بخشی از هویت و شخصیت او را سرکوب می کند. لباس باید حس نشاط، اعتمادبه نفس، تعلق و آرامش بوجود آورد. دوم، هویت فرهنگی است. قرار نیست برای جذاب تر شدن لباس مدرسه، هویت ایرانی را کنار بگذاریم. میتوان از عناصر فرهنگی، معماری، هنر و پوشش ایرانی، به روشی امروزی الهام گرفت.
او، افزود: سومین مورد نیز این نکته است که لباس مدرسه نباید الزاماً تیره، خنثی و بی روح باشد تا رسمی به نظر برسد. میتوان با ترکیب رنگ، جزئیات، فرم، تناسب و پارچه، لباسی طراحی کرد که هم رسمی و مدرسه ای باشد و هم زیبا و دوست داشتنی. و در نهایت چهارمین مورد، ارگونومی است. این بخش شاید از تمامی مهم تر باشد. کودک چندین ساعت در روز لباس را بر تن دارد؛ ازاین رو آزادی حرکت، وزن لباس، تنفس پذیری پارچه، تعریق، جنسیت، گروه سنی، فرم بدن و حتی نحوه نشستن و فعالیت دانش آموز باید در طراحی لحاظ شود. براستی، لباس فرم خوب لباسی نیست که فقط روی تن زیبا باشد؛ لباسی است که کودک پس از چند ساعت پوشیدن، هنوز با آن احساس راحتی کند.
عیوض خانی، توجه به نیازهای روانی، فیزیکی و اجتماعی را یکی دیگر از مولفه های ضروری در طراحی لباس مدارس دانست و بیان کرد: اگر قرار باشد لباس مدرسه را واقعا یک محصول تخصصی بدانیم، نمی توان برای یک کودک ۷ ساله و یک نوجوان ۱۶ ساله با یک منطق طراحی کرد. نیازهای روانی، فیزیکی، اجتماعی و حتی درک زیبایی شناسی این دو گروه بطورکامل متفاوت می باشد. به عنوان نمونه، در سنین پایین تر، نشاط، تنوع بصری، آزادی حرکت و جذابیت اهمیت بیشتری پیدا می کند تا در سنین بالاتر.
به طور خلاصه وقتی اولین و مهم ترین معیار انتخاب، پایین آوردن قیمت تمام شده باشد، تولیدکننده تحت فشار قرار می گیرد که ارزان ترین پارچه، ساده ترین الگو و کم هزینه ترین فرایند تولید را انتخاب نماید. عیوض خانی، با تأکید بر ضرورت شناخت نظر دانش آموزان در طراحی و دوخت لباس مدارس بیان نمود: دانش آموز مصرف کننده اصلی این محصول است و منطقی نیست محصولی که قرار است روزانه چندین ساعت و برای چند سال استفاده شود، بدون شناخت نظر او طراحی شود. مشارکت دادن دانش آموز به مدلول واگذار کردن طراحی به کودک نیست؛ به مدلول شنیدن صدای مصرف کننده است.
این مطلب دست و هنر مورد پسنده؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب دست و هنر مرتبط
نظرات کاربران دست و هنر در مورد این مطلب