نشانه هایی از استقامت شهید یحیی سنوار در یک بازی محیطی
به گزارش دست و هنر، در بازی که با عنوان یحیی سنوار طراحی شده، استقامت نماد اصلی بازی است. بازیکنان باید بتوانند نفس خویش را به خوبی نگه دارند و قطعات کاغذ را حمل کند تا استقامت خویش را نشان دهند.
خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ و ادب، مائده سادات مرویان حسینی:
کتاب «شاگرداول ها» که بتازگی از طرف انتشارات راه یار انتشار یافته به تربیت سیاسی و انقلابی کودکان و نوجوانان بوسیله بازی می پردازد. در این کتاب، بازی به عنوان ابزاری برای تربیت درنظر گرفته شده؛ چونکه مفاهیم سیاسی و انقلابی در فضای تربیتی موجود، گاهی برای کودکان و نوجوانان سنگین به نظر می رسند؛ درحالی که این گروه سنی بخش قابل توجهی از اوقات خودرا صرف بازی می کنند. بنابراین، اگر بتوان بازی را در خدمت اهداف تربیتی قرار دهیم، نقش پررنگی در تربیت آنان ایفا کردیم.
در کتاب «شاگرد اول ها» به معرفی و شناسایی برخی شهدای دفاع مقدس، مدافعان حرم و شهدای جبهه مقاومت پرداخته و سپس متناسب با رفتار و خصوصیت های هرکدام از شهدا، یک بازی طراحی شده است. برای طراحی بازیها هم از مشاوران تربیتی و علمی کمک گرفته شده و هم از افرادی که تجربه زیسته در فضای مقاومت داشتند. در طراحی بازیها هم سعی شده مفهومی مشخص به کودکان منتقل شود.
برای مثال، در بازی «یحیی سنوار»، با عنایت به یکی از خصوصیت های برجسته این شهید، یعنی استقامت و مقاومت، سعی شده است مفهوم پایداری در چارچوب یک بازی به کودکان منتقل شود.
در این بازی، بچه ها باید نفس خودرا حبس کنند و با استفاده از یک نی، قطعه ای کاغذی را حمل کنند. هرچه بتوانند با حفظ نفس خود مسیر بیشتری را طی کنند و به خانه بعدی برسند، امکان ورود یک یار جدید به بازی فراهم می شود؛ یاری که در ادامه مسیر به آنها کمک می نماید. به این ترتیب، حبس نفس در بازی به تجربه ای ساده از استقامت تبدیل می شود؛ تجربه ای که در آن، ادامه مسیر و رسیدن به هدف، به پایداری بازیکنان وابسته است.
اما پیش از آن که بازیکنان وارد این تجربه بازی شوند، لازم است با شخصیتی که بازی برمبنای زندگی او طراحی شده، آشنا گردند. به همین دلیل، در شروع هر بازی، توضیحاتی درباره ی شخصیت موردنظر و خصوصیت برجسته او عرضه شده است. در بازی یحیی سنوار هم بخشی با عنوان «زیر ذره بین» به معرفی این شهید اختصاص دارد.
یحیی سنوار و مفهوم استقامت
یحیی سنوار در تمام عمرش یک فکر و هدف در سر داشت: مبارزه جامع و همیشگی با اسرائیل، هر جا که باشد و به هر طریقی که بتواند؛ چه در نوجوانی که در اردوگاه بود، چه در دوران دانشجویی و چه در اوایل جوانی، زمانی که در بیست وچندسالگی، عملیات گروگان گیری دو سرباز اسرائیلی را برای مبادله با اسرای فلسطینی برنامه ریزی کرد.
اسرائیل توانست سنوار را دستگیر کند و او را به ۴۲۶ سال حبس محکوم نمود. یحیی در زندان نیز، با وجود سلطه کامل اسرائیل و تحمل انواع آزار و اذیت، مقاومت کرد. زبان عبری را یاد گرفت و کتاب های سیاسی و امنیتی را از عبری به عربی ترجمه کرد. وی همینطور طرحی تربیتی، آموزشی و ورزشی را دنبال می کرد و فلسطینیان وابسته به جنبش را به یادگیری ورزش و تلاش بیشتر برای استقامت در دفاع از حقشان تشویق می کرد.
یحیی ۲۳ سال از جوانی خودرا در زندان اسرائیل گذراند و مبارزه با این رژیم را ادامه داد. در سال ۲۰۲۳، اسرائیل طرح و نقشه جدیدی برای منطقه خاورمیانه و فلسطین کشیده بود و در انتظار مجالی برای اجرای آن بود. این رژیم خودرا مالک فلسطین می دانست و در طول بالاتر از هفتاد سال کوشیده بود این تصور را در ذهن و فکر مردم جهان جا بیندازد. با آن که جنگ و محاصره را بر مردم مظلوم فلسطین تحمیل می کرد، در برنامه های جهانی و رسانه ها تصویری مثبت از خود و چهره ای مدافع حقوق اولیه انسان ها نشان می داد.
همه چیز برای رسیدن اسرائیل به هدفش آماده به نظر می رسید تا این که اتفاقی باورکردنی رخ داد: عملیات طوفان الاقصی بطور غافلگیرانه شروع شد. مبارزان حماس با شکستن دیوار حائل، به مناطقی که اسرائیل اشغال کرده بود حمله کردند.
یحیی سنوار سر انجام در درگیری با ارتش اسرائیل در شهر رفح، در جنوب نوار غزه، به شهادت رسید. بعد از شهادت او، تصاویری از آخرین لحظات زندگی اش منتشر گردید که به سرعت در رسانه های مختلف بازتاب یافت. در این تصاویر، او در حالیکه همچنان در مقابل دشمن ایستادگی می کرد، دیده می شد. این تصاویر توجه بسیاری را به خود جلب کرد و بار دیگر مبحث مقاومت و ایستادگی مردم فلسطین را در کانون توجه افکار عمومی جهان قرار داد.
در روایت کتاب، این ایستادگی به عنوان جلوه ای از استقامت در راه هدف معرفی می شود؛ استقامتی که می تواند حقیقت یک مبارزه را برای دیگران آشکار کند و افراد بیشتری را به همراهی با آن ترغیب کند.
تجربه استقامت در بازی
پس از این توضیحات و آشنایی کودکان با شخصیت یحیی سنوار، بازی معرفی می شود؛ بازی که برمبنای خصوصیت های شخصیتی او طراحی شده است. در این بخش، هدف اصلی بازی، یعنی استقامت و پایداری در راه مبارزه، توضیح داده می شود. همچنین، امام حسین (ع) به عنوان الگوی برجسته استقامت و پایداری بر حق معرفی می گردند.
در توضیح هدف بازی آمده است:
«قیام امام حسین (ع) در روز عاشورا به ما یاد داد که استقامت و پایداری بر هدف حق، سبب می شود حقانیت آن هدف برای همه ثابت و روشن شود. بعد از اثبات حقانیت است که افراد احساس تکلیف می کنند وارد این مسیر حق شوند و برای تحقق آن تلاش کنند. با آنکه سال ها از روز عاشورا گذشته است، می بینیم که روزبه روز انسان های آزاده بیشتری گرد پیام آن جمع می شوند، از آن درس استقامت و پایداری می گیرند و عاشورا به الگویی بزرگ در زندگی و اهدافشان برای اثبات حقانیت تبدیل می شود. اتفاقاتی که در جغرافیای فلسطین رخ می دهد، شاهدی بر این ادعاست؛ انسان هایی که سال هاست برای تحقق هدف خود، یعنی از بین بردن استکبار و ظلم رژیم صهیونیستی، با هر آن چه در اختیار دارند، استقامت می کنند.
یحیی سنوار یکی از این افراد مقاوم بود که با طراحی عملیات طوفان الاقصی، موجب شد صبر و استقامت مردم فلسطین و سپس حقانیت آرمان آنان، بالاتر از پیش برای جامعه جهانی روشن شود. دیدیم که بعد از این عملیات، انسان های آزادی خواه بسیاری در سراسر دنیا فریاد حق خواهی مردم فلسطین را سر دادند و انزجار خودرا از رژیم صهیونیستی ابراز کردند. در این بازی، بازیکنان با حبس نفس، میزان استقامت خودرا نشان می دهند و طبق قوانین بازی، اگر بتوانند استقامت خودرا نشان دهند، می توانند مسیر را ادامه دهند و یاران دیگری را هم برای ادامه مسیر با خود همراه کنند.»
برای اجرای این بازی، به چسب کاغذی، نی به تعداد بازیکنان و قطعات کاغذی حاوی جمله های رجز نیاز است. تعداد بازیکنان هم باید حداقل شش نفر باشد تا بازی شکل بگیرد. نحوه اجرای بازی به این صورت است:
ابتدا با چسب کاغذی، دو جدول سه درچهار روی زمین می کشیم. هر جدول 12 خانه دارد. از میان بازیکنان، دو نفر را انتخاب می نماییم و نام آنها را «الف» و «ب» می گذاریم. هر یک از آنها وارد جدول مربوط به خود می شود.
بقیه بازیکنان که بیرون از جدول ها ایستادند، شماره گذاری می شوند تا ترتیب ورودشان به جدول مشخص باشد. جمله رجز را به عبارت های جداگانه تقسیم می نماییم، هر عبارت را روی یک تکه کاغذ می نویسیم و دو مجموعه مشابه از این قطعات آماده می کنیم؛ هر مجموعه برای یکی از جدول ها. سپس به هر بازیکن یک نی می دهیم.
قطعه اول رجز را در خانه اول هر جدول قرار می دهیم و دو قطعه دیگر را در دو خانه دیگر می گذاریم. انتخاب این دو خانه اختیاری است؛ به عنوان نمونه، میتوان قطعه دوم را در یکی از خانه های میانی و قطعه سوم را در خانه ای نزدیک به انتهای جدول قرار داد.
با اعلام مربی، بازی آغاز می شود. هر یک از بازیکنان «الف» و «ب» باید وارد خانه اول جدول خود شوند، نفسشان را حبس کنند و با استفاده از نی، قطعه اول کاغذ را بردارند؛ به این صورت که با مکش هوا و درحالی که نفس خودرا در سینه حبس کردنند، قطعه کاغذ را نگه دارند و به سوی خانه بعدی حرکت کنند.
وقتی به خانه ای رسیدند که قطعه دوم رجز در آن قرار دارد، می توانند نفس خودرا آزاد کنند. در این مرحله، بازیکن شماره یک وارد جدول می شود و به آنها می پیوندد. حالا دو بازیکن در خانه ای که قطعه دوم رجز در آن قرار دارد، ایستادند. بازیکن «الف» یا «ب» باردیگر قطعه اول را به همان شیوه با نی نگه می دارد و بازیکنی که به او پیوسته است، قطعه دوم را با نی برمی دارد.
سپس هر دو به سوی خانه ای حرکت می کنند که قطعه سوم رجز در آن قرار داده شده. در این مرحله، بازیکن شماره دو هم وارد جدول می شود و به گروه می پیوندد. او هم باید قطعه سوم رجز را با نی نگه دارد. حالا سه بازیکن، درحالی که هرکدام یکی از قطعات رجز را با نی و با حبس نفس حمل می کنند، به سوی نقطه پایان حرکت می کنند. وقتی به این نقطه رسیدند، باید قطعات رجز را سریع و به درستی کنار هم بچینند و جمله را کامل کنند. هر گروه که زودتر جمله رجز خودرا کامل کند، برنده بازی خواهد بود.
در طول بازی، اگر بازیکنی نتواند استقامت کند، نفسش آزاد شود و بنابراین قطعه کاغذ از نی بیفتد، باید از همان جا به خانه قبلی برگردد و قطعه را باردیگر به همان شیوه حمل کند. اگر این اتفاق در خانه های میانی جدول رخ دهد، تمام بازیکنانی که در آن لحظه داخل جدول هستند، باید به خانه قبلی برگردند و حمل قطعه یا قطعات رجز را از همان جا ادامه دهند.
نکته بازی: حبس نفس در این بازی نمادی از میزان استقامت بازیکن است. اگر بازیکن بتواند نفس خودرا به خوبی نگه دارد و قطعات کاغذ را درست حمل کند، استقامت خودرا نشان داده است. در این مرحله، بازیکن بعدی می تواند به او ملحق شود. بنابراین، هرچه بازیکن بتواند استقامت بیشتری نشان دهد، یاران بیشتری به او می پیوندند و گروه می تواند سریع تر به مقصد نهائی برسد. تعداد قطعات رجز هم می تواند بیش از سه قطعه باشد.
رجزهایی برای همراهی با بازی
در این بازی، قطعات کاغذی حاوی بخشهایی همچون های رجز هستند که بازیکنان باید آنها را به ترتیب حمل کنند و در آخر کنار هم قرار دهند. همچون رجزهای پیشنهادی کتاب میتوان به این عبارت ها اشاره کرد: «اگر خداوند سبحان بخواهد و مقدر کند، این یک جنگ واقعی است. دشمن خواهد دید که از جانب ما چه صدمه ای می بیند. ما نتانیاهو را مجبور می نماییم آن روزی را که از مادر متولد شده است، لعنت کند.»
همچنین رجزی دیگری با عبارت: «آیا جهان از ما انتظار دارد که قربانیانی خوش رفتار باشیم، درحالی که بدون سروصدا سلاخی می شویم؟ این غیر ممکن است. ما تصمیم گرفتیم با هر سلاحی که داریم، از خود دفاع نماییم.»
آنچه در بازی «یحیی سنوار» دیده می شود، قسمتی از رویکرد تربیتی کتاب «شاگرداول ها» است. این کتاب تلاش می کند بین مفاهیم اعتقادی و تربیتی و تجربه روزمره کودکان و نوجوانان ارتباط برقرار کند.
در قسمتی از توضیحات کتاب درباره ی فلسفه انتخاب قهرمانان و طراحی بازی ها، به مبحث یاری امام حسین (ع) در دوران معاصر پرداخته شده است: «بعضی از یاران سیدالشهدا (ع) کسانی هستند که در زمان آن حضرت حضور نداشتند؛ اما اشک و قطرات عرق و تلاش و دویدن خودرا در راه یاری امام صرف کردند. تعدادی از آنها هنوز زندند و برای حسین (ع) تلاش می کنند و عرق می ریزند؛ بعضی دیگر، قطرات خونشان به قطرات اشک و عرقشان اضافه شده و به شهادت رسیدند. بعضی هم در ظاهر شهید نشدند، اما به صورتی در این راه، شهادت را تجربه کردند. پس میتوان یاری کرد.
اگر در کودکی و نوجوانی ما کسانی بودند که چندان دل به روضه نمی دادند، شاید علتش این نبود که با امام حسین (ع) رابطه نداشتند؛ بلکه شاید با خود می گفتند: خب که چه؟ حالا قطرات اشک روی صورتمان جاری نماییم که چه بشود؟ اگر این افراد روضه را با کسانی می شناختند که سال ها بعد، غیر از قطرات اشک، قطرات عرق هم از جانشان بیرون آمده و کاری کردند که بعد از قرن ها امام را از تنهایی درآورده و مایه نصرت او شدند، حتما وارد این کشتی می شدند.
اگر در کودکی و نوجوانی ما کسی نبود که کربلا و عاشورا را با یاران سالهای بعد از عاشورای سال ۶۱ هجری روایت کند، حیف است که ما این روایت را ادامه ندهیم. به نظر می آید در این وانفسای کار تربیتی، آشنا کردن کودک و نوجوان با این یاران آخرالزمانی، راهی مناسب برای تربیت باشد. باید به آنها نشان دهیم که این یاران چطور از امام چیزی آموختند و با آموخته هایشان چطور او را یاری کردند؛ چطور شعار «نصرتی لکم معدّه» برایشان حقیقی بود، نه لقلقه زبان.
چه نماییم که این آشنایی روان و برای کودک و نوجوان قابل فهم باشد؟ به نظر می آید زبان بازی بهترین راه برای ساده و شیرین کردن این آشنایی باشد. بازی شربتی درست می کند؛ رقیق و شیرین و خستگی درآور.»
در ادامه این توضیحات، به ساختار کلی کتاب اشاره شده است. در «شاگرداول ها»، چهارده شخصیت قهرمان از میان یاران آخرالزمانی سیدالشهدا (ع) در گستره جغرافیایی جهان اسلام انتخاب شدند. محور معرفی هر شخصیت، یک خصوصیت است که یا از سیدالشهدا (ع) آموخته یا به کمک آن توانسته است در راه یاری ایشان قرار گیرد. این ویژگی، مبنای طراحی بازی ویژه آن شخصیت قرار گرفته است. برای هر شخصیت، زندگی نامه ای مختصر، یادداشتی کوتاه برای آشنایی بیشتر و یک بازی درنظر گرفته شده است.
بازی های طراحی شده در این کتاب، بازی هایی مفهومی هستند. در خیلی از کتاب های بازی، برای انتقال یک مفهوم، از قالبی دیگر استفاده می شود و بار انتقال معنا بر دوش آن قالب قرار می گیرد. در چنین الگوهایی، ترکیب بازی با قالب های دیگر ممکنست بیشتر جنبه سرگرمی پیدا کند یا در نهایت به قالبی عمومی تبدیل گردد که قابلیت انتقال مفاهیم متعدد را دارد.
اما در بازیهای مفهومی «شاگرداول ها»، قالب هر بازی متناسب با محتوا و مفهوم موردنظر طراحی شده است. به عنوان نمونه، اگر قرار باشد اهمیت نقش حضرت زینب (س) در تکمیل حرکت سیدالشهدا (ع) و لزوم روایت صحیح در مقابل روایتهای جعلی توضیح داده شود، خودِ ساختار بازی باید مساله مواجهه با روایتهای جعلی را منتقل کند.
همین طور، وقتی مقرر است گفته شود زیارت برای یاران آخرالزمانی سیدالشهدا (ع) نیرویی برای ادامه مسیر است و حرم محل استراحت نیست، بلکه قرارگاهی برای عملیات است، خودِ بازی باید مفهوم قرارگاه را منتقل کند. سایر مفاهیم کتاب هم به همین شیوه در چارچوب بازیها متجلی شدند.
در نهایت کتاب «شاگرداول ها» تلاشی است به جهت اینکه مفاهیمی مانند مقاومت، استقامت، وفاداری و یاری حق در چارچوب یک تجربه بازی قابل درک برای کودکان و نوجوانان قرار بگیرند. بازی یحیی سنوار هم در همین چارچوب طراحی شده است؛ بازی که در آن، استقامت تنها یک خصوصیت برای شناختن یک شخصیت نیست، بلکه به قسمتی از تجربه بازیکنان تبدیل می شود.
به طور خلاصه یحیی سنوار در تمام عمرش یک فکر و هدف در سر داشت: مبارزه جامع و همیشگی با اسرائیل، هر جا که باشد و به هر طریقی که بتواند؛ چه در نوجوانی که در اردوگاه بود، چه در دوران دانشجویی و چه در اوایل جوانی، زمانیکه در بیست وچندسالگی، عملیات گروگان گیری دو سرباز اسرائیلی را برای مبادله با اسرای فلسطینی برنامه ریزی نمود. بعضی از آنها هنوز زندند و برای حسین (ع) تلاش می کنند و عرق می ریزند؛ بعضی دیگر، قطرات خونشان به قطرات اشک و عرقشان اضافه شده و به شهادت رسیدند. باید به آنها نشان دهیم که این یاران چه طور از امام چیزی آموختند و با آموخته هایشان چه طور او را یاری کردند؛ چه طور شعار نصرتی لکم معدّه برایشان واقعی بود، نه لقلقه زبان.
منبع: دست و هنر
این مطلب دست و هنر مورد پسنده؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب دست و هنر مرتبط
نظرات کاربران دست و هنر در مورد این مطلب