همه حاشیه های فیلم آدم برفی
دست و هنر: زمانی که گروههای فشار به سینماها حمله کردند تا مانع از پخش فیلم «آدم برفی» شوند، کمتر کسی تصور می کرد این فیلم پس از سه سال توقیف نه فقط اکران شود، بلکه در ادامه در سالیان بعد در تلویزیون هم پخش شده و باردیگر به بحث های فرهنگی بازگردد.
به گزارش دست و هنر به نقل از خبر آنلاین فیلم «آدم برفی» هنگام ساخت و پخش چنان حاشیه ساز شد که راهش را به خاطرات اکبر هاشمی رفسنجانی هم باز کرد. وی در خاطرات خود نوشته است: «عصر، فیلمی به نام «آدم برفی» آوردند که دیدم. حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی ساخته و وزارت ارشاد، اکران آنرا ممنوع کرده است. آقای [محمدعلی] زم، [رئیس حوزه هنری] و آقای اسلامی برای شنیدن نظر من آمده بودند. آیت الله خامنه ای، فیلم را مفید و بدون ضرر دانسته اند. من هم آنرا مفید دانستم. محور آن کارهای ایرانیان در ترکیه و سفر به آمریکا است که بسیار عالی تنظیم شده و اشکال عمده ارشاد از این جهت است که مردی جهت استفاده از ازدواج صوری با یک مرد آمریکایی برای گرفتن ویزا و اجازه اقامت، به شکل زن درمی آید.»
حمله به سینما و توقیف؛ این ماجرا از کجا آغاز شد؟
مله به سینماها در همان زمان اکران، فضای پرتنش ایجاد کرد. در روایتهای مطرح از این واقعه، حتی گفته می شود در جریان آن اتفاقات، یک زن آبستن گرفتار سقط جنین شد. در آن مقطع، عزت الله ضرغامی—معاون سینمایی وقت وزارت ارشاد—تصمیم به توقیف فیلم گرفت؛ تصمیمی که سبب شد «آدم برفی» از مسیر اکران دور بماند.
سال ۷۳؛ ساخته شدن «آدم برفی» در بحبوحه حساسیت ها
یلم «آدم برفی» در سال ۱۳۷۳ به کارگردانی داوود میرباقری و به تهیه کنندگی حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی ساخته شد. در همان سال ها، اما بحث ها و اعتراض ها پیرامون فیلم شکل گرفت؛ اعتراض هایی که بخصوص با تأکید بر پوشش زنانه در نقش یک شخصیت مرد اوج گرفت و در نهایت به توقیف انجامید. فیلم محصول حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی بود، آن هم در دورانی که محمدعلی زم مدیریت آنرا برعهده داشت. ایده اصلی آنرا داوود میرباقری برای زم تعریف کرده و او هم تمام قد از این ایده حمایت کرده بود. فیلم نامه بدون کوچک ترین اصلاحیه در مدرسه کارگاهی حوزه هنری پذیرفته و برای گرفتن مجوز ساخت راهی وزارت ارشاد شد.
چرا بعداً پخش تلویزیونی مجاز شد؟
ال ها بعد، در دوره اصلاحات، «آدم برفی» از توقیف خارج شد و در سینماها اکران شد. با تغییر فضای مدیریتی، روایتهای رسانه ای می گویند ضرغامی که این دفعه در جایگاه رئیس صداوسیما قرار گرفته بود، فیلم را در تلویزیون به نمایش گذاشت و حتی در رابطه با آن بارها در رسانه ملی صحبت شد.
در آن سال ها، یک پرسش کلیدی میان مخاطبان شکل گرفت:
چه طور اکران سینمایی یک فیلم (که مخاطب محدودتری داشت) به عنوان مساله مطرح می شود، اما نمایش چندباره همان اثر در رسانه ملی مجاز شمرده می شود؟
در ادامه هم گفته شد ضرغامی در صفحه اینستاگرام خود نوشته است که اگر به گذشته برگردد، ترجیح می دهد طبق «توصیه رهبر انقلاب» در مورد فیلم «آدم برفی» عمل کند و مردم را از دیدن آن محروم نکند؛ او همین طور به نقش تصمیم های مدیریتی و «اجتهاد رسانه ای و هنری» در اصلاح مسیر اشاره نموده است.
از حاشیه تا اکران؛ فروکش کردن جنجال ها
س از رفع توقیف، «آدم برفی» با همان نسخه اصلی و بدون اصلاحیه خاص روی پرده رفت. گروههای معترض در زمان اکران هم واکنش نشان دادند و تجمع هایی شکل گرفت، اما با گذشت زمان سروصداها فروکش کرد؛ اتفاقی که در داستانها از آن به عنوان نشانه ای از اتمام تنش های اولیه یاد می شود. در ادامه، فیلم بارها در تلویزیون پخش گردید و نسخه های قانونی آن هم راهی بازار شد.
داوود میرباقری؛ توضیح در رابطه با ایده و زبان نمایش
یرباقری در توضیح در رابطه با «آدم برفی» تأکید کرده این فیلم بر پایه نمایش سنتی روحوضی طراحی شده و عناصری مانند جوان پوش، زن پوش و… در قالبی تازه به سینما منتقل شده است. او همین طور گفته ایده اولیه، با پیشنهاد برای بازی اکبر عبدی در نقشی با محور «تبدیل شدن مرد به زن» شکل گرفته و در ادامه باتوجه به حساسیت های زمانه، پرداخت نهائی تعدیل شده است.
او با این حال از نگاه کلان فیلم به مهاجرت و مضمون پشت آن سخن گفته و یادآور شده که این اثر، دغدغه ای در رابطه با آرمان ها و تقابل با «استکبار» را در چارچوب طنز روایت می کند؛ اثری که به قول خودش، در آن زمان «قابل درک» شدن را با تاخیر و حساسیت های سیاسی از دست داد و تلف شد.
«قربانی زمان» یا فیلمی پیشرو؟
ر مجموع، «آدم برفی» به نمونه ای شناخته شده تبدیل شد از این که چطور یک اثر سینمایی—حتی وقتی از جانب مقامات و کارشناسان، اثر «مفید» یا قابل دفاع تلقی شود—می تواند زیر فشار فضای اجتماعی و رسانه ای، سال هایی طولانی از اکران دور بماند؛ اما در ادامه با تغییر شرایط، باردیگر به جریان اصلی بازگردد و مخاطبان جدیدی پیدا کند.
«آدم برفی» امروز هم در حافظه فرهنگی باقی مانده؛ نه فقط به خاطر داستانش، بلکه به خاطر مسیر جنجالی اکران، توقیف و بازگشت باردیگر به قاب رسانه ملی.
5957
منبع: dastohonar.ir
این مطلب دست و هنر مورد پسنده؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب دست و هنر مرتبط
نظرات کاربران دست و هنر در مورد این مطلب