چرا بچه ها با اسباب بازی هایشان زود خسته می شوند؟
دست و هنر: خردسالان امروز اسباب بازیهای بیشتری دارند، اما زودتر دل زده می شوند؛ مؤسس موزه اسباب بازی ریشه این مسئله را در مصرف گرایی و تبدیل شدن اسباب بازی به کالایی زودگذر می داند.
آزاده بیات مؤسس موزه اسباب بازی، در گفت و گو با گزارشگر مهر اظهار داشت: دلیل اینکه اسباب بازیهای امروزی بعد از یکی دو بار بازی کنار گذاشته می شوند، در صورتیکه در گذشته خردسالان سال ها با یک وسیله بازی می کردند، بیشتر به عوامل خارج از کودک مربوط می شود. دنیای امروز به سوی مصرف گرایی پیش رفته و همه چیز همچون اسباب بازی به کالایی زودگذر تبدیل گشته است. گرچه خردسالان از نظر غریزی و فطری مشابه نسل های گذشته هستند، نیازها و محیط آنها تا حدی متفاوت شده است.
وی اضافه کرد: تولیدکنندگان امروزی که خود در فرهنگ مصرف گرایی بزرگ شده اند، ترجیح می دهند محصولاتی عرضه کنند که سریع تر جای خودرا به کالای جدید بدهند با فروش بیشتر، سود بالاتری کسب کنند. این رویکرد یکی از علل اصلی کمرنگ شدن دوام اسباب بازی هاست.
مؤسس موزه اسباب بازی اشاره کرد: در بازار ایران هم وضعیت مشابه یا حتی شدیدتر است. به سبب نبود نظام واردات صحیح و قیمت های بالا، اغلب اسباب بازیهای بی کیفیت و ارزان از کانال های غیررسمی وارد می شوند. واردکنندگان ترجیح می دهند کالاهای کم دوام با حاشیه سود بالا بیاورند که طبیعتاً بعد از یکی دو بار استفاده جذابیت خودرا از دست می دهند. این در تضاد کامل با اسباب بازیهای با کیفیت و بادوام گذشته است که حتی نسل به نسل در خانواده ها چرخیده اند.
تولید داخلی با کیفیت هنوز جایگاه واقعی خودرا پیدا نکرده است
وی اضافه کرد: از طرفی، تولید داخلی با کیفیت هنوز جایگاه واقعی خودرا پیدا نکرده است. هرچند در سالیان اخیر توجه به طراحی اسباب بازی ایرانی بیشتر شده، اما این جریان نیازمند حمایت، شناخت درست از کودک ایرانی، رعایت استانداردها و پیشرفت کیفیت است تا بتواند در بازار جای پای محکمی بیابد و از سلطه کالاهای بی کیفیت وارداتی کم کند.
بیات اظهار داشت: راه طولانی در پیش است، اما با طراحی مناسب، تولید با کیفیت و سیاستگذاری صحیح می توان امیدوار بود که بار دیگر اسباب بازی هایی بادوام و جذاب به دست خردسالان ایرانی برسد.
وی خاطرنشان کرد: ما از ایده های خوب و نو در عرصه اسباب بازی بسیار خالی هستیم. این مساله تنها مختص ایران نیست؛ حتی در سطح جهانی هم چنین وضعیتی دیده می شود. بتازگی به نتایج جایزه جهانی اسباب بازی نگاه می کردم و متوجه شدم خیلی از اسباب بازیهای برتر هنوز درحال تکرار ایده های گذشته هستند. گاهی فقط یک قالب قدیمی را برمی دارند و آنرا روی یک ساز و کار یا مبحث جدید می نشانند، بدون آن که خلاقیت عمیق یا جذابیت واقعی به آن اضافه کنند.
مؤسس موزه اسباب بازی اظهار داشت: این روند برای نسل امروز، که از کودکی با فضای مجازی، موبایل و تبلت احاطه شده، یک خطر شمرده می شود. اسباب بازیها باید قدرت و جذابیتی فراتر از صفحات دیجیتال داشته باشند تا بتوانند توجه کودک را جلب کنند و او را ترغیب کنند بارها به سراغ بازی فیزیکی و ملموس بیاید. این کار بسیار پیچیده است و نیازمند شناخت عمیق و چندبعدی است؛ از جامعه شناسی و روانشناسی کودک گرفته تا تحلیل اقتصادی و بازاری. باید هر یک از این مولفه ها را به درستی درک نماییم و برای آنها پاسخ و راهکار مناسب عرضه دهیم تا بتوانیم اسباب بازی هایی خلق نماییم که نه تنها ماندگار باشند، بلکه بتوانند در دنیای پرشتاب امروز جایگاه خودرا حفظ کنند.
وی اشاره کرد: یکی از خاصیت های اسباب بازی مناسب، تکرارپذیری است؛ یعنی کودک بتواند بارها و بارها به سراغ آن برود و از بازی کردن با آن لذت ببرد. وقتی اسباب بازی چنین قابلیتی داشته باشد، در حقیقت به دنیای امن کودک راه پیدا کرده و اعتماد او را جلب کرده است. عروسک ها به طور معمول به سبب ورود به فضای عاطفی کودک، قابلیت استفاده بیشتری دارند و مدت طولانی تری در کنار بچه می مانند. امروز باید نیازهای عاطفی خردسالان را بهتر بشناسیم و پاسخی طراحی نماییم که اسباب بازی را ماندگارتر کند.
حتی تولیدات کارگاهی و کوچک هم می توانند پاسخ های درست تری به نیازهای واقعی خردسالان بدهند
بیات اظهار داشت: ضرورتی ندارد حتما به تولید انبوه و بزرگ فکر کنیم؛ حتی تولیدات کارگاهی و کوچک هم می توانند پاسخ های درست تری به نیازهای واقعی خردسالان بدهند. نیاز امروز بچه ها این است که بتوانند احساس همدلی و تعامل با اسباب بازی خود داشته باشند. باتوجه به گرایش خانواده ها به تک فرزندی و کاهش ارتباطات اجتماعی کودکان، داشتن یک همدم قابل اعتماد که وارد دنیای آنها شود و امکان ارتباط عاطفی پایدار فراهم آورد، بالاتر از گذشته اهمیت یافته است.
وی اضافه کرد: می توان این مفاهیم را حتی با فناوری های امروزی مانند اپلیکیشن های همراه، ترکیب کرد، به شکلی که از فضای صرفا مجازی فاصله بگیرد و با این وجود اسباب بازی فیزیکی را تقویت کند. چنین نگاهی می تواند به رشد مهارت های حرکتی و عاطفی کودک هم کمک نماید. اما این کار به هوشمندی بالا، دقت، وسواس و برنامه ریزی دقیق نیاز دارد.
مؤسس موزه اسباب بازی اظهار داشت: طراحی و تولید اسباب بازی هایی با این سطح از حساسیت جدا از بحث کیفیت و معیارهای تولید، کاری بزرگ و چالش برانگیز است که تنها با شناخت عمیق از کودک و نیازهای او ممکن می شود.
وی بیان کرد: در خانواده های امروزی خصوصاً با پدیده تک فرزندی، شاهد یک رویکرد رایج هستیم؛ خانواده ها عادت کرده اند تندتند برای کودک اسباب بازی بخرند. عمه، خاله، دایی و اطرافیان هم پیوسته در نقش هدیه دهنده ظاهر می شوند. اما این هدیه های پی درپی امکان دارد در حقیقت به ضرر کودک تمام شود، چونکه اسباب بازیها دیگر برمبنای انتخاب و نیاز او وارد زندگی اش نمی شوند، بلکه به عنوان کالایی ناآشنا و گاه نامتناسب با مراحل رشدی کودک به او تحمیل می شوند.
بیات اظهار داشت: یکی از بارزترین نمونه ها، سیسمونی است؛ اتاقی انباشته از اسباب بازیهای متنوع، بی آن که ترتیب و تناسبی با رشد کودک داشته باشد. اگر خانواده هوشیار باشد، می تواند این اسباب بازیها را کم کم و در مقاطع مناسب رشدی معرفی کند؛ اما وقتی کودک از روز اول با حجم زیادی از وسایل روبرو شود که امکان دارد برایش زودهنگام یا نامناسب باشد، بسادگی گرفتار پس زدگی می شود و دیگر علاقه ای به بازی با آنها نشان نمی دهد.
وی خاطرنشان کرد: این اتفاق فقط در خانواده های مرفه یا متوسط رو به بالا رخ نمی دهد؛ حتی در خانواده های کم برخوردار یا مراکز خیریه و نگهداری خردسالان هم هدیه هایی که فرستاده می شود، اگر بدون شناخت و دقت انتخاب شوند، می توانند بی فایده یا حتی مضر باشند.
مؤسس موزه اسباب بازی اظهار داشت: اسباب بازی باید از دایره هدیه خارج شود؛ هدیه دادن بی ضابطه نه تنها به کودک و پروسه رشد او صدمه می زند، بلکه جریان طراحی و تولید اسباب بازی را هم منحرف می کند.
بیات اظهار داشت: خیلی از تولیدکنندگان صرفا بر روی جعبه های بزرگ و شکیل تمرکز می کنند تا هدیه بهتر به نظر برسد، در صورتیکه محتوای درون جعبه اغلب ناچیز و بی کیفیت است. این یعنی انحراف از اصل ماجرا؛ اسباب بازی باید برای کودک ساخته شود، نه برای نمایش دادن در لحظه هدیه دادن. این رویکرد، بازاری ناسالم به وجود آورده که در آن بیشترین فروش ها نه برمبنای کارآیی و جذابیت اسباب بازی، بلکه برمبنای ظاهر فریبنده بسته بندی به انجام می رسد. در چنین فضایی، اسباب بازی به کالایی زینتی و زودگذر تبدیل می شود که نقش واقعی خود — همراهی و رشد کودک را از دست می دهد.
حرف آخر اینکه هرچند در سالیان اخیر توجه به طراحی اسباب بازی ایرانی بیشتر شده، اما این جریان نیازمند حمایت، شناخت درست از کودک ایرانی، رعایت استانداردها و پیشرفت کیفیت است تا بتواند در بازار جای پای محکمی بیابد و از سلطه کالاهای بی کیفیت وارداتی بکاهد. اما این کار به هوشمندی بالا، دقت، وسواس و برنامه ریزی دقیق نیاز دارد. بیات گفت: بسیاری از تولیدکنندگان صرفاً بر روی جعبه های بزرگ و شکیل تمرکز می کنند تا هدیه بهتر به نظر برسد، در صورتی که محتوای درون جعبه اغلب ناچیز و بی کیفیت است.
منبع: دست و هنر
این مطلب دست و هنر مورد پسنده؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب دست و هنر مرتبط
نظرات کاربران دست و هنر در مورد این مطلب